|
korzonki objawy, korzonki
leczenie, korzonki nerwowe, rwa kulszowa, ból korzonków, zapalenie
korzonków, bóle korzonków, zapalenie korzonków nerwowych
|
|
Metoda
McKenzie - Badanie, Leczenie, Profilaktyka.
Metoda McKenzie jest to oparta na dowodach naukowych (evidence-based),
metoda biomechanicznego badania i leczenia
(Mechanical Diagnosis
and Therapy® - MDT)
zaburzeń mechaniki kręgosłupa, oraz zespołów bólowych, oraz schorzeń stawów obwodowych i kończyn, spowodowanych
zaburzeniem mechaniki. Metoda McKenziego jest metodą
fizjoterapeutyczną. Jednym z częstszych wskazań do stosowania metody
McKenziego jest dyskopatia (zarówno w stanie ostrym jak i przewlekłym)
- zespół derangement w/g McKenziego. Metoda sprawdza się także
w innych zaburzeniach mechaniki - zespół dysfunkcyjny i posturalny
w/g McKenziego. Metoda zawiera część
diagnostyczną i terapeutyczną. Po ustąpieniu objawów - koncentruje
się na profilaktyce. Wartość diagnostyczna metody
McKenziego została w pełni potwierdzona, licznymi badaniami naukowymi
(*).
Ze względu na wysoką skuteczność i powtarzalność wyników części
diagnostycznej metody McKenziego, jej stosowanie jako pierwszej, wydaje
się być celowe dla określenia przyczyn dolegliwości. Metoda Mckenziego sprawdza się w sytuacjach, w których inne
metody fizjoterapeutyczne nie mają zbyt wiele do zaoferowania - np.: skolioza reflektoryczna,
kręcz karku (mogą wystąpić w przebiegu dyskopatii). Istotą
metody jest to, że pozwala ona wielu Pacjentom, samodzielnie, po
odpowiednim wyedukowaniu, radzić sobie z bólem. Celem nadrzędnym jest
zabezpieczenie Pacjenta przed nawrotem dolegliwości.
W terapii według metody
McKenziego, wykorzystuje się czynniki mechaniczne generowane siłami
samego Pacjenta, jak i szeroką gamę technik manualnych. Zasadą jest,
stosowanie najpierw indywidualnie dobranych ćwiczeń, a dopiero jeśli
to konieczne, dodatkowo Terapii
Manualnej - po wykluczeniu wszelkich przeciwwskazań
do jej zastosowania.
|

|
Ćwiczenia wykonuj pod
kontrolą lub po konsultacji z Fizjoterapeutą (!). |

|
 |
|

|
|
źródło: Journal of
Bodywork and Movement Therapies |
Trochę historii
Twórcą metody jest Fizjoterapeuta Robin McKenzie
pochodzący z Aucland w Nowej Zelandii, który rozpoczął swoją działalność
na początku lat pięćdziesiątych w Wellington, zajmując się głównie
leczeniem schorzeń kręgosłupa. W pierwszych latach swojej praktyki
zapoznał się ze znanymi koncepcjami leczenia manualnego: Cyriaxa,
Stoddarda, Maitlanda, Meigne'a oraz Kaltenborna - mając osobisty
kontakt z tymi klinikami. W początkowych latach swej praktyki McKenzie
zauważył, że u Pacjentów skarżących się na bóle kręgosłupa, u
których występowały pewne charakterystyczne objawy, natychmiastową
ulgę, przynosiło wykonanie znamiennej dla zespołu serii ruchów, a
niekiedy tylko zastosowanie określonej pozycji statycznej. Od początku
lat siedemdziesiątych zaczął publikować wyniki swoich doświadczeń
i spostrzeżeń. W 1981 roku wydał książkę "The Lumbar Spine.
Mechanical diadnosis and therapy", a w 1982 roku, w USA, książkę
"The McKenzie Technique". Również w 1982 roku
powstaje Międzynarodowy Instytut
McKenziego, a w 1991 roku The McKenzie
Institute Benelux. W 1996 roku powstaje polska filia Międzynarodowego
Instytutu McKenziego (The McKenzie Institute Poland), założona przez
dr Tomasza Stengerta, dyplomanta Międzynarodowego Instytutu McKenziego
w Wellington, instruktora metody McKenziego (course D - Instructor).
Kiedy i jak stosuje się metodę McKenziego.
Terapia według metody McKenziego
bazuje na stosowaniu środków mechanicznych: ćwiczenia, odpowiednio
dobrana pozycja statyczna, Terapia
Manualna, które wpływają na poprawę
mechaniki kręgosłupa lub stawów i tkanek okołostawowych kończyn.
Większość zespołów bólowych kręgosłupa ma tło
mechaniczne (spowodowane jest zaburzeniami mechaniki kręgosłupa np.:
dyskopatia) i nie
kwalifikuje się do leczenia operacyjnego. Wskazaniem do
leczenia operacyjnego są m.in.: przerwanie ciągłości pierścienia włóknistego
wraz z objawami neurologicznymi, narastające niedowłady, zaburzenie
czynności zwieraczy, objawy wiotkości kończyn dolnych wraz ze
znieczuleniem okolicy krocza i wewnętrznej strony ud (zespół ucisku
ogona końskiego), postępujący kręgozmyk (spondylolisteza),
bardzo często nawracające, wielokrotne, epizody bólowe (powracające
np. co 2 tygodnie), dolegliwości utrzymujące się dłużej niż 3
miesiące pod warunkiem prowadzenia w tym czasie specjalistycznego
usprawniania (!). Długotrwałe utrzymywanie się dolegliwości, bez
zastosowania w tym czasie specjalistycznych metod usprawniania takich
jest metoda McKenziego w połączeniu z technikami z zakresu Terapii
Manualnej, nie powinno być wystarczającym wskazaniem do wykonania
operacji.
Uporczywe
stosowanie leków (przedłużające się po za fazę ostrą), oraz
podstawowych zabiegów fizykalnych (sollux, laser, interdyn...), bez
jednoczesnego stosowania specjalistycznych metod usprawniania, których
działanie oparte jest na bodźcach mechanicznych,
uznaje się obecnie za postępowanie niewłaściwe(*).
Niewłaściwe postępowanie może przyczynić się do progresji
dyskopatii. Obecnie w Niemczech uważa się, że około 30% progresji
dyskopatii spowodowane jest niewłaściwie przeprowadzoną terapią namulaną.
W Polsce do takiej progresji przyczynia się także leczenie oparte wyłącznie
o farmakoterapię (doświadczenia własne autora).
Ból kręgosłupa może być spowodowany przez nagłe dynamiczne, bądź długotrwałe
statyczne przeciążenie. Po wykluczeniu przeciwwskazań (podczas
badania według protokołu McKenziego), większość dolegliwości bólowych
kręgosłupa, kwalifikuje się do leczenia według założeń metody
McKenziego - z wykorzystaniem bodźców mechanicznych.
w wielu dolegliwościach bólowych, w obrębie stawów
obwodowych i kończyn (schorzenia mięśniowo - szkieletowe), także o
charakterze przewlekłym, odpowiednio aplikowany bodziec mechaniczny -
odpowiednio dobrane i wykonane ćwiczenie - usprawnia lub umożliwia
prawidłowy przebieg procesów gojenia, przyczyniając się do szybszego
ustępowania dolegliwości. Zasady metody McKenziego, dotyczące lokalizacji
generatora bólu oraz doboru właściwego bodźca mechanicznego,
wykorzystywane do badania i leczenia bólów kręgosłupa spowodowanych
zaburzeniami mechaniki, stosuje się, z bardzo dobrym efektem, w leczeniu zespołów bólowych stawów
i tkanek okołostawowych w obrębie kończyn.
Celem leczenia w metodzie Mckenziego jest nie
tylko ograniczenie lub zlikwidowanie objawów bólowych, ale przywrócenie
możliwie pełnej funkcji strukturom generującym ból, oraz
zabezpieczenie przed nawrotami dolegliwości. U Pacjentów leczonych
zgodnie z zasadami metody McKenziego, odsetek Pacjentów z
nawrotem dolegliwości, jest zdecydowanie mniejszy, niż u Pacjentów, u
których stosowano inne metody leczenia oparte na dozowaniu bodźców
mechanicznych.
Precyzyjną
selekcję Pacjentów do usprawniania metodą McKenziego zapewnia jej część
diagnostyczna. Tylko Ci z Pacjentów, u których stwierdza się
charakterystyczną zmienność objawów (np.: centralizacja),
kwalifikowani są do dalszego leczenia zgodnie z algorytmem McKenziego.
U niewielkiej grupy Pacjentów, charakter zmian w narządzie ruchu,
nakazuje zastosowanie innych metod leczenia (w tym leczenia
operacyjnego). Część diagnostyczna Metody Mckenziego, pozwala z dużą
trafnością, na wyodrębnienie tych Pacjentów.

Na czym polega działanie Fizjoterapeuty.
Przed podjęciem leczenia, Fizjoterapeuta przeprowadza
u Pacjenta
dokładny wywiad, dotyczący: ewentualnych czynników sprawczych, czynników
mogących przyczyniać się do pogorszenia, przebiegu choroby,
dotychczasowego leczenia, a także, ocenę postawy, ocenę objawów
neurologicznych, a następnie badanie funkcjonalne, które polega na
wykonaniu testu powtarzanymi ruchami. W badaniu funkcjonalnym ocenie
podlega zmienność objawów. Uzyskane w ten sposób informacje pozwalają,
według zaproponowanego przez McKenziego algorytmu, na ustalenie zasadności
stosowania metody mechanicznej w leczeniu aktualnych dolegliwości,
przyczyny dolegliwości, rodzaju i stopnia zaawansowania zaburzeń mechaniki, oraz
dobranie właściwego dla danego Pacjenta sposobu postępowania.
Wykonywanie przez Pacjenta zaleconych ruchów w różnych pozycjach, z
jednoczesnym relacjonowaniem Fizjoterapeucie zmian natężenia i
lokalizacji bólu, pozwala na dobranie odpowiedniego ćwiczenia, w
ściśle określonej płaszczyźnie.
Metoda Mckenziego znakomicie współgra (choćby ze
względu na walory diagnostyczne) z innymi metodami
fizjoterapeutycznymi: Ackermann, FOI, Kinesio
Taping, PNF.
Autor jest
Certyfikowanym Terapeutą Metody McKenzie (Cert.MDT).
|